121. rocznica konsekracji cerkwi św. Jana Klimaka na Woli

15.10.2026

W 121. rocznicę konsekracji cerkwi św. Jana Klimaka na Woli przypominamy historię, w jaki sposób powstała nasza świątynia.

Prawosławna cerkiew w obrębie cmentarza na Woli była prywatną fundacją arcybiskupa warszawskiego i nadwiślańskiego Hieronima Ekzemplarskiego. Miała pełnić zadania świątyni pomocniczej wobec parafialnej cerkwi Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej. Bezpośrednim jednak celem budowy było upamiętnienie zmarłego 8 sierpnia 1902 w Piatigorsku syna arcybiskupa, Iwana Ekzemplarskiego.

W 1903 arcybiskup zakupił działkę położoną przy wschodnim murze cmentarnym od ulicy Wolskiej o powierzchni 1237 sążni kwadratowych. Koszt zakupu wyniósł 4275 rubli. 28 czerwca 1903 w jej obrębie położony został kamień węgielny pod budowę cerkwi. Jej projekt wykonał architekt eparchialny Władimir Pokrowski. Wzniesienie świątyni i otaczającego ją żelaznego płotu w całości sfinansował prawosławny arcybiskup warszawski. Budynek był gotowy w czerwcu 1905, jednak jego konsekracja, również przeprowadzona przez arcybiskupa Hieronima, nastąpiła 15 października 1905 r. Była połączona z pochówkiem Iwana Ekzemplarskiego. Dwa tygodnie później zmarł również sam arcybiskup Hieronim. Zgodnie ze swoim życzeniem został on pochowany obok syna. Ceremonię, która odbyła się w nieukończonej jeszcze dolnej cerkwi, poprowadzili arcybiskup wileński i litewski Nikander i biskup chełmski Eulogiusz. 

Prace w tej części świątyni zostały ukończone w 1906, a jej konsekracji 1 listopada 1906 dokonał protoprezbiter Pawieł Kallistow. W czasie ceremonii w prezbiterium dolnej cerkwi ustawiono ołtarz, który umieszczono nad miejscem pochówku arcybiskupa Hieronima. Nagrobek Iwana Ekzemplarskiego znalazł się natomiast w południowo-wschodniej części cerkwi. Następnego dnia Świętą Liturgię w cerkwi odprawili arcybiskup wileński i litewski Nikander oraz biskup chełmski Eulogiusz. Uroczyste Święte Liturgie w intencji fundatora odbywały się codziennie jeszcze przez tydzień, po czym postanowiono, że w dolnej cerkwi nabożeństwo takie będzie miało miejsce w każdą środę (w tym dniu tygodnia zmarł arcybiskup).

Wiecznaja pamiat' Władyko.