Niedziela o Zacheuszu i Spotkanie Pańskie

02.02.2014

Wielkimi krokami zbliżamy się do święta świąt – Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Jednym z tego symptomów jest dzisiejsza niedziela, która poświęcona jest Zacheuszowi (Łk 19, 1-10) oraz przypadające w tym dniu święto Spotkania Pańskiego, które w pewien sposób kończy okres bożonarodzeniowy w kalendarzu liturgicznym naszej Cerkwi.

O nieprzypadkowości połączenia wydarzeń cerkiewnych z kalendarzem liturgicznym świadczy właśnie to wielkie święto, przez niektórych uważane za dzień spotkania Nowego i Starego Testamentu. Czterdzieści dni po ziemskich narodzinach Chrystusa przyniesiono Go do Jerozolimy, aby przedstawić Go Panu. Odnosi się to do Prawa starotestamentowego, gdzie jest mowa, że każde pierworodne dziecko płci męskiej będzie poświęcone Panu (Łk 2, 23; zob. Wj 13, 1-2).  

Może kogoś dziwić przestrzeganie Zakonu mojżeszowego przez Chrystusa, jednakże nie ma w tym nic zdumiewającego, bowiem to On sam jako niewcielone Słowo ustanowił to prawo i przykazał Mojżeszowi, aby je przestrzegały następne pokolenia. Święty Grzegorz Palamas pisze, że Chrystus nie musiał poddać się oczyszczeniu, gdyż było to przykazanie starotestamentowe, lecz uczynił to z powodu posłuszeństwa Prawu, które przecież sam dał Izraelitom. Nie musiał poddawać się oczyszczeniu, gdyż został poczęty i urodził się bez skazy. Oczywiście posłuszeństwo naszego Zbawiciela odnosi się do Prawa Bożego, ale także do posłuszeństwa Chrystusa jako nowego Adama, w przeciwieństwie do nieposłuszeństwa naszego prarodzica – starotestamentowego Adama. Tak jak nieposłuszeństwo starego Adama miało swoje konsekwencje w upadku i zepsuciu, tak posłuszeństwo nowego Adama – Chrystusa przyprowadziło ludzką naturę do Boga i uleczyło człowieka.

Owe uleczenie i uwolnienie człowieka z oków gehenny ukazuje nam dzisiejsze czytanie ewangeliczne o Zacheuszu, u którego według słów Ewangelii: Dzisiaj zbawienie stało się udziałem (…) Bo Syn Człowieczy przyszedł odszukać i ocalić to, co zginęło (Łk 19, 9-10). Widzimy zatem, że przyjście Chrystusa na świat, połączenie w Jego osobie Starego i Nowego Testamentu doprowadziło do przemienienia świata i jego mieszkańców. W osobie Zacheusza – zaginionej owieczki starego Adama odnajdujemy przemienionego człowieka, który zawrócił ze złej ścieżki i pokajał się za sprawą nowego Adama – Chrystusa.  

Zgodnie z tradycją naszej Cerkwi w przeddzień święta Spotkania Pańskiego, na jutrzni, kapłani odczytali specjalne modlitwy i zostały poświęcone świece, które wierni zabrali do swych domów. Zwyczaj nakazuje, aby tzw. gromniczne świece przechowywać przez cały rok w domach, gdyż ochraniają one domostwa przed różnego rodzaju nieszczęściami.

W dzień święta celebrowane były dwie Boskie Liturgie. W dolnej cerkwi o godz. 8:30 nabożeństwu przewodniczył ks. prot. Adam Misijuk oraz ks. protodiakon Paweł Korobejnikow. O godz. 10:00 Boskiej Liturgii przewodniczył ks. mitrat Mikołaj Lenczewski – proboszcz naszej parafii. Współcelebrantami byli księża: mitrat Rościsław Kozłowski, prot. Jarosław Kadylak, prot. Piotr Kosiński (dzisiejszy kaznodzieja), prot. Piotr Rajecki, ks. Tomasz Stempa oraz księża protodiakoni: Jerzy Dmitruk i Marek Zyc-Zyckowski. Śpiewał chór parafialny dyrygowany przez pana prof. Włodzimierza Wołosiuka.

lektor Rafał Wawreniuk