Modlitwa o pokój i za tragicznie zmarłych podczas Powstania Warszawskiego.

03.08.2014

Dzisiejszej Świętej  Liturgii przewodniczył ks. mitrat Michał Dudicz, współcelebrantami byli ks. prot. Jarosław Kadylak, ks. prot. Adam Misijuk, ks. protodiakon Marek Zyc – Zyckowski, protodiakon Paweł Korobeinikov. List apostolski przeczytał lektor Daniel Gryko. Chórem parafialnym dyrygował lektor Bogdan Kuźmiuk

Podczas Świętej Liturgii wznoszone były szczególne modlitwy o pokój. W związku z obchodami 70 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego wznoszone były również modlitwy za ofiary powstania.

Po Świętej Liturgii przy grobie zamordowanych dzieci z Prawosławnego Sierocińca odsłużone zostało nabożeństwo (panichida) za wszystkich poległych w Powstaniu Warszawskim.

 Na zapriczastnom ks. Adam opowiedział o wydarzeniach z przed 70 lat:

Od piątku minionego tygodnia obchodzimy 70 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego podczas którego doszło do przerażających wydarzeń w Stolicy a w szczególności na warszawskiej Woli. Historycy są zgodni że masakra dokonana przez hitlerowców i ich kolaborantów była najkrwawszym epizodem Powstania Warszawskiego.

Według szacunków, w jej wyniku śmierć poniosło ponad 50 tysięcy mieszkańców, w  większości bezbronnych cywilów. Większość domów na Woli spłonęła. W ciągu pierwszych kilku dni powstania zamordowano niemal dwukrotnie więcej Polaków, niż w Katyniu, Miednoje i Charkowie.

Straszliwe mordy były realizacją rozkazu Adolfa Hitlera i Heinricha Himmlera, wydanego w odpowiedzi na wieść o wybuchu Powstania Warszawskiego, zgodnie z którym należało „nie brać żadnych jeńców”, zabić „każdego mieszkańca” miasta bez względu na wiek i płeć oraz „Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy".

 To właśnie Wola i Ochota, w pierwszej kolejności odczuła uderzenie sił niemieckich i kolaborantów.

„Rozstrzeliwano wszystkich, bez względu na wiek i płeć”. Na żadne względy nie mogli liczyć duchowni ani lekarze. Zamordowano wówczas bestialsko ok. 140 dzieci i personel z naszego Sierocińca Prawosławnego, znajdującego się przy ul. Wolskiej 149. Naocznymi świadkami tych tragicznych wydarzeń były; córka archimandryty Teofana (która schroniła się w kartoflisku obok przytułku, gdzie przebywała przez trzy dni dopóki Niemcy nie odeszli) oraz dwie wychowanki sierocińca (schroniły się w jednej z katakumb na naszym cmentarzu) które są tu w świątyni i modlą się z nami za dusze zamordowanych koleżanek, kolegów, opiekunów, wychowawców, duchownych. Przynoszą również dziękczynienie Bogu za ocalenie życia.

Wraz z ówczesnym proboszczem, archimandrytą Teofanem Protasiewiczem, zginął ks. prot Antoni Kaliszewicz z rodziną, cały kler i mieszkańcy domu parafialnego.

Zginęli również chórzyści, wielu wiernych oraz mieszkańcy okolicznych domów, którzy znaleźli schronienie w podziemiach cerkwi lub w domu parafialnym (pośród nich byli również i wyznawcy innych wyznań).

Z tych tragicznych wydarzeń ocalał jeszcze ks. Mikołaj Lenczewski (senior), wraz ze swoim czteroletnim synem Mikołajem (dzisiejszym proboszczem naszej parafii). 

Mordowano także chorych przebywających w szpitalach i osoby szukające w nich schronienia. Przykładowo w szpitalu na ul. Górczewskiej rozstrzelano 12 000 ludzi.

W szpitalu św. Łazarza śmierć poniosło 1200 osób. Byli wśród nich ranni, chorzy, personel a także dzieci szukające schronienia. Miejsc takich masakr były dziesiątki.

Ocena Powstania Warszawskiego po dzień dzisiejszy wywołuje wiele kontrowersji. My pozostawmy ocenę tych wydarzeń Bogu. Z ogromną pewnością możemy powiedzieć, że Polacy pokazali światu, iż pomimo słabego uzbrojenia i słabego wyszkolenia młodych i często niepełnoletnich powstańców, mogli walczyć z przeważającymi siłami wroga przez 63 dni. Straty w ludziach i w infrastrukturze samej Warszawy były ogromne. Zginęło ok. 200 tys. ludności cywilnej i 40 tys. powstańców. Ocalała ludność cywilna i powstańcy trafili do obozu przejściowego w Pruszkowie.

W trakcie działań wojennych zginęło wielu znanych i zasłużonych dla Ojczyzny prawosławnych mieszkańców Stolicy. Imiona rozpoznanych ofiar zostały uwiecznione na tablicy pamiątkowej umieszczonej na murze świątyni, po stronie zachodniej, na prawo od wejścia.

sp

fot. lektor Andrzej Trochimiuk