św. Jan Kasjan o warunkach prawdziwej przyjaźni

19.05.2026

Pierwszym warunkiem prawdziwej przyjaźni jest wzgardzenie dobrami tego świata i nieprzywiązywanie wagi do tego, co posiadamy. Byłoby rzeczą przykrą i niegodziwą, gdyby ktoś, kto wyrzekł się świata i wszelkich jego marności, bardziej cenił sobie jakąś marną rzecz, która mu jeszcze pozostała, anieżeli najdroższą miłość brata. 

Drugim- aby każdy tak opanował swoją wolę, by nie uważał się za mądrego i niepotrzebującego rady. Istnieje bowiem niebezpieczeństwo, że zamiast na opinii bliźniego będzie polegał tylko na swym własnym zdaniu.

Trzecim - to wiedzieć, że wszystko, nawet to, co uważamy za pożyteczne i konieczne, musi ustąpić przed takimi wartościami jak miłość i pokój.

Czwartym - pamiętać, że nigdy nie wolno się gniewać, czy ze słusznego, czy z niesłusznego powodu.

Piątym - starać się uśmierzać zagniewanie brata, nawet jeśli powstało bez powodu. Na uśmierzeniu zegniewania brata powinno nam zależeć jak na naszym własnym, musimy bowiem wiedzieć, że smutek brata jest dla nas równie zgubny, jak nasze zagniewanie na niego. Dlatego, na ile to możliwe, powinniśmy także usunąć żal z duszy brata.

Ostatnim warunkiem (który niewątpliwie służy również wyniszczeniu wszystkich namiętności) - jest przeświadczenie, że każdego dnia możemy odejść z tego świata. Przeświadczenie to nie tylko nie dopuści, aby jakiś żal zadomowił się w naszym sercu, ale stłumi także wszelkie odruchy pożądliwości i namiętności.

św. Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami, XIV.6.